25 feb Uitgelicht – buurtmolen Tzum
Uitgelicht: buurtmolen Tzum
De buurtmolen van TOER, de lokale energiecoöperatie in Tzum, vlakbij Franeker in Friesland, draait inmiddels alweer drie jaar. Hoe staat het ervoor met de molen? De 1 MW EWT-windturbine staat op een uitstekende locatie: er is ruim voldoende wind, waardoor de molen gemiddeld zo’n 2.700 megawattuur per jaar kan produceren. In 2024, het eerste volledige productiejaar, werd dat met 2.650 MWh bijna precies gehaald. 2025 viel echter tegen. In de eerste zes maanden werd net de 1.000 MWh aangetikt, waardoor de omzet flink achterbleef. In de tweede helft van het jaar trok de productie wat bij, maar bleef steken op ruim 2.400 MWh. Daarmee kon de jaarlijkse vergoeding aan het dorp maar net worden uitgekeerd.
De buurtmolen levert haar stroom via een handelsplatform aan een vaste klantengroep in het hele land, met als grootste afnemer muziekcentrum TivoliVredenburg in Utrecht. De gelijktijdigheid tussen productie en afname lag op 70% — een opvallend hoge score. De overige 30% wordt via de EPEX day-ahead-markt verrekend. Door het verschil tussen vraag en aanbod ontstaat onbalans en de kosten daarvoor worden doorbelast. Dit kan voor extra tegenvallers zorgen. Voor de opbrengst van geproduceerde windstroom maakt het uit op welk moment de stroom geleverd wordt. Daar kan een batterij bij helpen, voor tussentijdse opslag. Ook in Reduzum, ten zuiden van Leeuwarden, staat een buurtmolen van hetzelfde type als in Tzum. Beide coöperaties werken nu samen aan een verkenning naar tijdelijke energieopslag om de opbrengst van de geproduceerde windstroom te verbeteren. Met een batterij kan de levering aan het net beter worden gestuurd, waardoor het productieprofiel gunstiger wordt en kostbare onbalanssituaties kunnen worden beperkt. Binnenkort verwachten we de businesscase te kunnen beoordelen. De dorpsmolen is in 2022 tot stand gekomen mede dankzij financiering van het FSFE en het Nationaal Groenfonds.